గుజ్జగూళ్లు.. సైకతంలో రూపుదిద్దికున్న కలల సౌధం

చిన్ని చేతులు కట్టిన హార్మ్యాలు..

బుజ్జి మనసుకు తోచిన ఆర్కిటెక్చ్ లు

చిన్నారి చమటతో రూపుదిద్దికున్న ఆలయాలు..

తడి ఇసుకలో పూసిన పూలు..  గుజ్జగూళ్లు..

ఇసుక గుట్టలో చేయి పెట్టి.. 

మరోచేతిని తాపీగా చేసి..

నైపుణ్యం రంగరించి..

ఆటవిడుపుతో కట్టుకున్న పొదరిల్లు

చుట్టూ ప్రహరీ..

గోపురంలా నిలిచిన నిర్మాణం

ఆ పక్కనే పడక గది.. ఆ తర్వాత వంట గది..

ఇంటి ముందు వనం.. ఇంకా స్నానాల కుండీ..

చిట్టి మనసుకు తోచిన  స్వప్నం 

సైకతంలో  రూపుదిద్దికున్న కలల సౌధం

బుడతల కళ్లల్లో ఆనందం..

మయుడికి సైతం లేదు ఆ చేతుల నైపుణ్యం

ఓ భగవంతుడా.. ఓ వరమివ్వు..

నీకు చేతనైతే ఓ టైం మిషన్ నాకివ్వు..

 నన్నా వయసుకు వెళ్లనివ్వు..

అక్కడికెళ్లాక ఆ మిషన్ తగలబడిపోనివ్వు..

నన్ను అలానే వుండిపోనివ్వు.. కల్మష మెరుగని ఆ నవ్వు నాకివ్వు

 

-- సరిదే నాగ్

ఫోటో : రాజీవ్ గాంధీ మున్సిపల్ హైస్కూల్ గ్రౌండ్ లో తీసింది.

చిత్రం ఏమిటంటే.. ఇదే గ్రౌండ్ లో ఓ పక్క బాక్సెట్ బాల్ ఆడుతున్నారు. మరో పక్క ఇంకొంత మంది పిల్లలు  వాలీబాల్.. ఈ ముగ్గురు స్నేహితులు మాత్రం శ్రద్దగా గుజ్జనగూళ్లు కడుతున్నారు. వాళ్ల ఆనందం శ్రద్ద చూసి నాకు ముచ్చటేసింది.. టైం మిషన్ లో దూరి వాళ్ల వయసుకు పారిపోవాలనిపించింది.. ఆ వయసుకు వెళ్లాక టైం మిషన్ పాడైపోవాలని భగవంతుడిని కోరుకోవాలనిపించింది..

ఈ దృశ్యం చూశాక నాకో నెల రోజులు ఆయుస్సు పెరిగినట్టనిపించింది..

నోట్ : నచ్చితే షేర్ చేయండి.. కానీ నా భావాలు కాపీ చేయొద్దు ప్లీజ్

గోల్కొండ Golkonda port

ఆ మధ్య గోల్కొండ చూసినప్పుడు అక్కడ ఒక విషయం నాకు ఆసక్తి అనిపించింది

అవే శవ స్నాన వాటికలు.

కోట దిగువ భాగాన దక్షిణ దిశగా వాటిని నిర్మించారు. పర్షియన్ టర్కిష్ శైలిలో వీటి నిర్మాణం వుంది 

ఈ స్నాన గదులను రాజ కుటుంబంలో చనిపోయిన వారి మృతదేహాలను ఖననం చేయడానికి ముందు పవిత్ర స్నానం చేయించడానికి నిర్మించారుట.  ఈ గదులలో చల్లని, వేడి నీళ్లు ప్రవహించే స్నానపు తొట్టేలు ఏర్పాటు చేశారు. 

వాతావరణానికి అనుకూలంగా మృతదేహాలను వేడి, చల్లని నీళ్లతో స్నానం చేయించి అలంకరించేవారట.  

ఈ తొట్టేల్లోకి నీరు నేరుగా ప్రవహించడానికి ఏర్పాట్లు చేశారు. అదీ కన్ షీల్ద్ చేసిన పైపుల ద్వారా నీరు తొట్టెల్లోకి వచ్చే ఏర్పాటు ఆ రోజుల్లోనే చేయడం విశేషమే.

 ఈ స్నానపు గదులు అధునాతన సౌకర్యాలతో వుండటం ఆశ్చర్యం కలిగించింది.

గోల్కొండ నిర్మాణాల్లో ఇదో అద్భుత నిర్మాణంగా చెప్పొచ్చు. 

-- సరిదే నాగ్

ఫోటోలు:  గోల్కొండ కోట లోని శవ స్నాన గదులు 

Kolleru Birds _ Aatapaka_ Wsest Godavarai కొల్లేటి పక్షులు, ఆటపాక

సృష్టిలో అద్భుతాలకు కొదవలేదు.. 

అలాంటిదే కొల్లేటి అతిథి.. కొల్లేటి కొంగ

ఆస్ట్రేలియా, సైబీరియా దేశాల నుంచి ఈ కొంగలు ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ నెలలో పశ్చిమగోదావరి జిల్లా కైకలూరు సమీపంలోని ఆటపాక బర్డ్ సాంచ్యురీకి వలస వస్తాయి..

అంటే కొన్ని వేల కిలోమీటర్ల దూరం నుంచి ఇవి ఎగురుతూ గుంపులు గుంపులు గా వస్తాయి.

కొల్లేరు ప్రాంతంలో వీటి కోసం ప్రత్యేక గూళ్లు, ఏర్పాట్లు చేశారు. పక్షులు అక్కడే సుమారు ఆరు నెలలు పాటు కాపురం వుంటాయి. ఇక్కడే జత కట్టి.. గుడ్లు పెట్టి.. పొదిగి.. పిల్లలు అయ్యాక అవి ఎగరడం ఆరంభించగానే ఫిబ్రవరి, మార్చి నెలల్లో తిరిగి తమ దేశాలకు పిల్లలతో సహా వెళ్లిపోతాయి.

తిరిగి మరుసటి సంవత్సరం ఇదే సీజన్లో ఇక్కడికే వస్తాయి.

ఈ పక్షులు చాలా పెద్ద సైజులో వుంటాయి.. పొడవు ముక్కు గూడ కలిగి వుంటాయి. 

ఒక్కో పక్షి రోజుకు సుమారు 500 కి. మీ దూరం ప్రయాణిస్తాయట. అన్నీ ఒకేలా గుంపుగానే ప్రయాణిస్తాయి. 

అయితే ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే. ఆస్ట్రేలియా నుంచి  కొల్లేరు చేరే లోగా ఎన్నో దేశాలు ఈ పక్షులు దాటుతాయి.. ఇంకా ఎన్నో కొలనులు, నదులు, అడవులపై నుంచి ఇవి ప్రయాణిస్తాయి.. అయినా అలవాటు ప్రతి సంవత్సరం ఈ కొల్లేరు ప్రాంతానికే అవి గుర్తుపెట్టుకుని రావడం. 

అలాగే పిల్లలా మారి వెళ్లిన పక్షి.. తిరిగి గుడ్లు పెట్టడానికి ఇక్కడికే రావడం ఎలా సాధ్యమో అంతుబట్టని వింతే..

ఇది కొన్ని వందల ఏళ్ల నుంచి సాగుతోందని కొల్లేటి వాసులు చెబుతున్నారు.

వేలాదిగా తరలి వచ్చే ఈ పక్షుల కోసం ఆటపాకలో ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు చేశారు. ఇక్కడ పక్షులను వేటాడటం వాటి ఏకాంతానికి భంగం కలిగించడం నిషేదం.  

ఏమైనా ప్రకృతి అద్భుతాల్లో ఈ కొల్లేరు అతిథి మరో అద్భుతం.

కొల్లేరు సుమారు 77వేల ఎకరాలట. తొమ్మిది మండలాలు. అయితే పక్షులు మాత్రం ఈ ఆటపాక ప్రాంతంలోనే ఎక్కువ కనిపిస్తాయి.

ఇక మిగిలిన కొల్లేటిలో స్థానికంగా అరుదైన పక్షులు 

ఈ పక్షులకు కొల్లేరు పుట్టినిల్లుగా చెప్పొచ్చు.

హింధూ సంప్రదాయంలో మహిళ కాన్పు కోసం పుట్టింటికి వెళ్లినట్టే ఈ పక్షులూ పుట్టింటికి వస్తున్నాయేమో..!!!

-- సరిదే నాగ్

ఫోటో :

కొల్లేటి పక్షులు, ఆటపాక వద్ద తీసింది

నోట్ : నచ్చితే షేర్ చేయండి.. కాపీ మాత్రం చేయొద్దు

గొప్పోడివయ్యా సామీ..

గొప్పోడివయ్యా సామీ..
గరికకు పూజాధికారమిచ్చావు..
ఎలుకకు ఏనుగు బలమిచ్చావు..
చప్పిడి కుడుమును ప్రసాదం చేశావు
భలేవాడివయ్యా.. సామీ..

తలేమో ఓ రాక్షసుడు..
వాహనం ఇంకో రక్కసుడు..
నీ చుట్టూ గణాలు.. విఘ్నాలు..
అయినా తొలి పూజలందుకునే వేల్పువి..
ఎట్టాగయ్యా నిన్ను నమ్మేది..
.
తలెత్తి చంద్రుడిని చూసిన కృష్ణుడిని కూడా అపనిందల పాల్జేశావు..
పకపకలాడే చంద్రుడిని ఒంటిగాడిని చేసేశావ్
అయ్య మెడలో పామును నడుముకు చుట్టేసుకున్నావు
అమ్మా అయ్యా చుట్టూ తిరిగేసి.. తమ్ముడిని ఓడించేశావు..
గొప్పోడివయ్యా సామీ..

పశువులు తినే ఆకులు అలమలుతో పూజన్నావు
పళ్లూ కాయలతో పాలవెళ్లి కట్టించావు..
కథ మొత్తం చదవందే పూజ పూర్తి కాదని కిరికిరి పెట్టావు
చలిమిడి వడపప్పుతో సరిపెట్టుకుంటావు...
భలేవోడివయ్యా సామీ..

సిక్స్ ప్యాక్ ల కాలంలో.. ఫ్యామిలీ ప్యాక్ తో నువ్వు
వీధికో పది కుక్కలున్న మా మధ్య నీ ఎలకతో..
తొమ్మిది రోజులు ఎలా వుంటావయ్యా..

డ్రైనేజీ కంపు.. దోమల రొథ.. సినిమా పాటల భజన..
గంటకో పాలి పోయే కరెంటు.. వానా కాలంలోనూ ఉక్కపోత వెదరు
వీధి వీధినా బాసిమటం ఏసుకుని కూర్చుంటావ్..

తొమ్మిదో రోజున మురికి నీళ్లలో ముంచేస్తామని తెలిసీ ..
మామీద ప్రేమతో ఎలా వుంటావయ్యా..
అమాయకపు సామీ..
ముంచేస్తారని తెలిసీ అయిదేళ్లకో పాలి ఓట్లేసే మా అసుంటోడివే సుమా..

-- సరిదే నాగ్

నోట్ : ఏదో సరదాగా రాసింది సీరియస్ గా తీసుకోకండి.. అలాగే కాపీ కూడా చేయకండి..
ఫోటో : చంద్రగిరి మ్యూజియంలో తీసింది

చలం సమాధి arunachalam

 తెలుగుభాష, తెలుగు ప్రకృతి, ఉన్నన్నాళ్ళు చలం రచనలు ఉంటాయి.

 -- విశ్ఫనాథ సత్యనారాయణ

మహాప్రస్థానం ముందు మాటలో చలం అంటాడు(రు) "ఇదంతా.. చలం గొడవ.."ఇష్టం లేని వాళ్ళు ఈ పేజీలు తిప్పేసి  శ్రీ శ్రీ అర్ణవంలో పడండి.." 

అరుణాచలం వెళ్లాను..

వెళ్లిన రోజే..  అరుణాచలేశుని దర్శనం చాలా సుళువుగానే అయ్యింది.. గిరిప్రదక్షిణ పూర్తి అయ్యింది అదే క్రమంలో  రమణ మహర్షి సమాధీ చూడగలిగాను..

అదేం చిత్రమో.. చలం సమాధిని కనుక్కోవడం కష్టమైపోయింది..

ఎవరిని అడిగినా సమాధానం లేదు..

రమణాశ్రమంలో సుమారు 30 ఏళ్ల పాటు ఆయన తన కుటుంబంతో జీవించారు కదా..

ఈ గాలిలో .. ఆయన శ్వాస.. ఈ నేలపై ఆయన స్పర్శ వుంటుంది కదా..

అందుకే..

చలం చివరి రోజులు గడిపిన రమణాశ్రమంలో అడిగి చూశాను..

 ఆశ్చర్యం పావలా సమాచారం కూడా దొరకలేదు.. 

"చలం గురించి ఇక్కడ ఏమీ లేదు.. మీరు వెదికినా దొరకదు.." అని తేల్చి చెప్పారు..

ఆశ్రమం పుస్తకాలు అమ్మే బాండాగారంలో తెలుగు తెల్సిన ఒకాయన వున్నారని తెల్సింది.. 

వీళ్లంతా తమిళం గోల.. తెలుగు ఆయనకు మన తెలుగు మహా రచయిత గురించి తెలిసే వుంటుంది.. ఎంతైనా తెలుగు వాడు కదా అని భావించి ఆయన దగ్గరికి వెళ్లాను..

ఆయన ఒకే మాట చెప్పారు.. రమణుల గురించి అడగండి ఎంతైనా చెబుతాను.. ఆ చలం గారి గురించి చెప్పడానికి. చూపించడానికి ఇక్కడ ఏమీ లేదు..

మీరు ఇంకా లోతుకు వెళ్తే ఆయన ఎవరూ అని కూడా అడుగుతారు ఇక్కడి వాళ్లు అని చెప్పారు..

అదేమిటీ.. చలం గారు ఇదే ఆశ్రమంలో గడిపారు కదా.. ఆయన వున్న గది.. ఆయన వాడిన వస్తువులు అలాంటివేవైనా వుండాలి కదా అని అడిగితే.. అదెప్పటి మాటండీ.. అవేవీ ఇప్పుడు లేవు..

ఎందరో వస్తుంటారు ఆశ్రమానికి అని సమాధానం వచ్చింది..

సరే ఆయన సమాధి ఎక్కడ వుందో అదైనా చెప్పండి అని ప్రాథేయపడ్డాను..

ఆయన సమాధి ఆశ్రమానికి అవతలి వైపున వుండాలండీ.. నేనూ చూడలేదు.. ఎవరో చెబితే విన్నాను.. నేను ఆశ్రమం వదిలి బయటికి వెళ్లను అందుకే కచ్చితంగా తెలీదు అని చెప్పారు..

నిజంగా నాకు కళ్లంటా నీళ్లు తిరిగాయి..

తెలుగు దేశాన్ని తన అక్షరంతో కదిలించిన రచయిత..

తన భావజాలంతో కరుడు కట్టిన సంప్రదాయాలను పెకలించిన సంస్కర్త..

మొక్కవోని అభిప్రాయాలతో ఎన్నో చర్చలు... వాదోపవాదాలకు తెరతీసిన మేథావి..

ఆయన గురించిన చిన్న సమాచారం కూడా ఇక్కడ దొరకడం లేదు..

సరే విచారంగా బయటికి వచ్చేశాను..

ఈ లోగా నేను అరుణాచలంలో వున్నానని ఎఫ్ బి లో పోస్టు ద్వారా తెలుసుకున్నమిత్రులు మణి భూషణ్ గారు మెస్సేజ్ పెట్టారు.. అరుణాచలంలో తనకు తెల్సిన వారిని కలిసి యోగక్షేమాలు తెలుసుకోమని.

సరే ఇక నాకు అరుణాచలం లో మరేదీ చూడాలన్న ఆసక్తి కనిపించలేదు.. మణిగారు ఇచ్చిన అడ్రస్ ఆథారంగా వారికి తెలిసిన వారి ఇంటికి వెళ్లాను.. అక్కడ చెప్పారు.. 

అరుణాచలంలో చలం గురించి ఎవరికీ ఏమీ తెలీదని.. తెల్సిన వాళ్ళు చాలా వరకూ చనిపోగా.. మిగిలిన వాళ్లు మరిచిపోయారని..

అంతా అక్కడ రమణ మయం అంతే..

సరే వారినే తరిచి తరిచి ప్రశ్నిస్తే చిన్న సమాచారం లభించింది.. రమణాశ్రమం రోడ్డు దాటి కొంత దూరం వెళ్తే వినాయకుడి గుడి వస్తుందని అక్కడే ఎక్కడో వుంటుందని చెప్పారు..

మళ్లీ ఆశ చిగురించింది..

నాతో వచ్చిన మిత్రులు రాలేమని చేతులెత్తేశారు.. ఒంటరిగానే బయలు దేరాను..

కొంత దూరం వెళ్లగానే వినాయకుని ఆలయం కనిపించింది.. అక్కడ పంతులు గారిని వచ్చీరాని హింధీలో అడిగాను చలంగారి సమాధి గురించి.. 

ఈలోగా అటు వెళ్తున్న ఒక యువకుడు ఆగాడు.. తెలుగులో అడిగాడు నన్ను చలంగారి సమాధా అండి.. నేను నిన్ననే చూశాను అదిగో ఎదురుగా కొంత దూరంలో  నిమ్మసోడా బండి కనిపిస్తుంది కదా.. అక్కడే వుంది చూడండి అని చెప్పాడు..

హమ్మయ్యా.. అని పరుగులాంటి నడతో అక్కడికి చేరుకున్నా..

మెయిన్ రోడ్డుకు పక్కనే తెల్లని సున్నం వేసి వున్నాయి రెండు సమాధులు..

ప్రశాంతంగా.. నిరాడంబరంగా.. చూట్టూ చిన్న పిట్టగోడ.. సమాధి మీద ఓ శివలింగం..

చూడగానే కళ్లంటా నీళ్లొచ్చాయి..

ఎన్నో మెదళ్లను కదిలించి.. ఎన్నో హృదయాలను కొల్లగొట్టిన మహా రచయిత..  సమాధి..

ఎన్నో విమర్శలు.. బహిష్కరణలు.. వెలి దండనలు ఎదుర్కొని.. సమాజాన్ని ధిక్కరించి నిలిచిన యోధుని చివరి మజిలీ..

చేతులతో తడిమాను.. చల్లగా.. స్పర్శనాడులను స్పందింప చేస్తూ..

కొంతసేపు అక్కడే నిలుచున్నాను..కూర్చున్నాను.. అటూ ఇటూ తిరిగాను..

అంతకు మించి ఏం చేయాలో తెలీలేదు..

అక్కడే నిమ్మసోడా అమ్మే అతను చెప్పాడు.. ఈ మధ్యనే గవర్నర్ రోశయ్య గారు అక్కడికి వచ్చారట..

చలం స్మారక మందిరం కట్టిస్తామని.. అరుణాచలంలొ ఆయన జ్ఞాపకాలు పదిల పరుస్తామని చెప్పారట.. అలా చెప్పే చాలా కాలం అయ్యిందట..  ప్చ్..

-- సరిదే నాగ్

ఫోటోలు : రుషి చలం, ఆయన థర్మపత్ని రంగనాయకమ్మ గార్ల సమాధి

తాటి రొట్టె

ఇప్పుడే మిత్రుడు తెచ్చాడు..

తాటికాయలు..

ఘుమ ఘుమలాడుతున్నాయి..

ఖచ్చితంగా మూడు టెంకలుంటాయి..

ఒక పండు కాల్చాలి..

మరి రెండు పాసం తీసి..
 బియ్యం నూక,
 కొబ్బరి కోరు,
 పచ్చిశనగ పప్పు
 బెల్లం వేసి రొట్టె కాల్చాలి..

ఆ కాల్చేప్పుడు రొట్టెపైన మూత మీద ఎర్రని నిప్పులు వేస్తే.. సమంగా కాలుతుంది..

ఆ పైన ఎర్రగా కాలిన మాడు తింటే తియ్యగా కర కరలాడుతూ భలే వుంటుంది..

కొన్ని వంటలకి గ్యాస్ స్టౌ నిషేదమబ్బా.. తప్పకుండా కట్టెల పొయ్యి అయితేనే బెటర్..

అన్నట్టు తాటి రొట్టె కూడా పులస పులస మాదిరే.. రాత్రి కాల్చి.. ఉదయం తినాలి ..

భలే వుంటుంది..

-- సరిదే నాగ్

గిరి రాజ గోవులు..

గిరి రాజ గోవులు..

గో మూత్రంలో బంగారం వుందని ఇటీవల వార్తలొచ్చాయి.. ఈ ఆవు మూత్రం గురించే..

వీటిని గాదరాడ గ్రామం శివారు ఫాం హౌస్ లో చూశాను.

చాలానే వున్నాయి..

నిండు పొదుగుతో కళ్లకింపుగా వున్నాయి..

ఒక్కో ఆవు సుమారు 15 లీటర్ల పాలిస్తుందట..?

తువ్వాలు భలే అందంగా వున్నాయి..

మరో విషయం  ఈ ఆవులు అన్నీ ఇటుక రంగులో ఎర్రగా వున్నాయి..

వీటి చెవులు చాలా పొడవుగా పెద్దగా ముఖంలో కొట్టొచ్చినట్టు కనిపిస్తున్నాయి..

అన్నీ భలంగా భలే వున్నాయి..

-- సరిదే నాగ్

ఫోటో : గాదరాడ శివారు తీసింది

నోట్ : నచ్చితే షేర్ చేయండి, కాపీ మాత్రం చేయొద్దు